Fikri Mülkiyet Avukatı

Bir işletmenin adı, logosu, ürün ambalajı, yazılımı ya da internette paylaştığı fotoğraf ve metinler çoğu zaman makineleri ve binaları kadar değerlidir; ancak bu değerler hukuken korunmadığında kolayca taklit edilebilir. Mersin’de fikri mülkiyet avukatı olarak; marka araştırması ve tescil başvurularında, yayıma itiraz süreçlerinde, marka ihlali ve taklit ürün uyuşmazlıklarında, telif hakları ve yazılım uyuşmazlıklarında, endüstriyel tasarımların korunmasında ve lisans ile devir sözleşmelerinin hazırlanmasında hukuki destek veriyorum. Bu alanda hakkın kapsamı çoğu zaman başvuru aşamasında belirlenir; itiraz süreleri kısadır ve özellikle internetteki deliller hızla kaybolabilir.

Fikri Mülkiyet Avukatı Hangi Konularda Destek Verir?

• Marka araştırması, sınıf seçimi ve TÜRKPATENT’e marka başvurusu
• Bültende yayımlanan benzer markalara itiraz ve başvurunuza yapılan itirazlara cevap
• Marka hakkına tecavüzün tespiti, men’i ve tazminat davaları
• Taklit ürünlere karşı ihtiyati tedbir ve delil tespiti talepleri
• Telif hakları, eser sahipliği ve izinsiz kullanılan fotoğraf, metin ve görseller
• Yazılım geliştirme, kaynak kod sahipliği ve yazılım lisansı uyuşmazlıkları
• Endüstriyel tasarım tescili ve tasarım taklidi
• Lisans, devir ve marka kullanımına ilişkin iş birliği sözleşmeleri
• Sosyal medya ve e-ticaret platformlarındaki marka ve telif ihlalleri

Marka Araştırması ve TÜRKPATENT Başvurusu

Marka hakkı Türkiye’de tescille doğar ve tescil başvurusu Türk Patent ve Marka Kurumuna (TÜRKPATENT) yapılır. Marka avukatı olarak başvurudan önce ilk yaptığım iş, aynı ya da benzer bir markanın aynı veya benzer mal ve hizmetler için daha önce başvurulmuş ya da tescil edilmiş olup olmadığını araştırmaktır. Başvuruda markanın hangi mal ve hizmet sınıflarında korunacağı belirlenir ve koruma yalnızca seçilen mal ve hizmetler için geçerlidir. Bu nedenle sınıf ve kapsam seçimi, işletmenin bugünkü faaliyetinin yanında yakın gelecekteki planlarını da hesaba katmalıdır.

Kurum, başvuruyu öncelikle ayırt edicilik ve tanımlayıcılık gibi mutlak ret nedenleri yönünden inceler. Yalnızca ürünün cinsini, kalitesini ya da coğrafi kaynağını tarif eden bir ibare kural olarak tek başına marka olarak tescil edilemez. Tescil edilen marka, başvuru tarihinden itibaren on yıl korunur ve on yıllık dönemler hâlinde yenilenebilir. Ayrıntılar için marka tescili sayfasına bakabilirsiniz.

Yayıma İtiraz ve İki Aylık Süre

Mutlak ret incelemesini geçen başvurular Resmî Marka Bülteninde yayımlanır. Yayım tarihinden itibaren iki ay içinde, önceki hak sahipleri ve ilgililer başvuruya itiraz edebilir. Karıştırılma ihtimali doğuracak benzerlik, kötü niyetli başvuru veya tanınmış bir markanın taklidi gibi nispi ret nedenleri kural olarak ancak itiraz üzerine incelenir; yani Kurum, sizin markanıza benzeyen her başvuruyu kendiliğinden reddetmez. İtiraz süresi kaçırılırsa benzer marka tescil edilebilir ve sonrasında hükümsüzlük davası gibi daha uzun yollara başvurmak gerekir.

Başvurunuza itiraz edildiyse itiraza süresi içinde cevap verilmesi gerekir. İtiraza dayanak gösterilen marka en az beş yıldır tescilliyse, başvuru sahibi o markanın gerçekten kullanıldığının ispatını isteyebilir.

Marka İhlali: Tecavüzün Tespiti ve Men’i

Tescilli bir markanın aynısının ya da karıştırılmaya yol açacak kadar benzerinin izinsiz kullanılması marka hakkına tecavüz oluşturur. Tecavüz yalnızca taklit ürün üretmekle sınırlı değildir; taklit olduğunu bilerek veya bilmesi gerekerek ürünü satışa sunmak, depolamak, ithal veya ihraç etmek de kapsam içindedir. Marka sahibi bu durumda tecavüzün tespitini, önlenmesini (men’i) ve durdurulmasını, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminatı, taklit ürünlere ve bunların üretiminde kullanılan araçlara el konulmasını ve kararın ilanını talep edebilir.

İhlal sürecinde ilk adım çoğu zaman delilleri korumaktır. Ürün örnekleri, faturalar, ilan kayıtları ve noter ya da mahkeme aracılığıyla yapılan tespitler davanın temelini oluşturur. Bazı uyuşmazlıklar dava öncesi gönderilen bir ihtarnameyle çözülebilir; ancak karşı tarafa delilleri ortadan kaldırma fırsatı vermemek için adımların sırası dikkatle seçilmelidir. Ayrıntılar için marka ihlali sayfasına bakabilirsiniz.

İhtiyati Tedbir

Dava sonuçlanana kadar ihlalin sürmesi telafisi güç zararlara yol açabilir. Bu nedenle marka, tasarım ve telif uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce veya dava sırasında ihtiyati tedbir istenebilir. Mahkeme, koşulları varsa taklit ürünlerin üretiminin ve satışının durdurulmasına ya da bu ürünlere el konulmasına karar verebilir. Tedbir talebinde hakkın varlığının ve ihlalin yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekir; kural olarak teminat da istenir. Dava açılmadan önce tedbir kararı alınmışsa, tedbirin uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkında dava açılmalıdır.

Telif Hakları ve Eser Sahipliği

Fikir ve sanat eserleri, marka ve tasarımdan farklı olarak herhangi bir tescile gerek olmadan, eserin yaratılmasıyla korunur. Fotoğraf, metin, illüstrasyon, müzik, video ve mimari eserler, sahibinin hususiyetini taşıdığı ölçüde Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındadır. Eser sahibinin çoğaltma, yayma, işleme ve umuma iletim gibi mali hakları ile eserin adıyla sunulmasını ve değiştirilmemesini isteme gibi manevi hakları vardır. Koruma kural olarak eser sahibinin hayatı boyunca ve ölümünden sonra yetmiş yıl sürer.

Uygulamada en sık karşılaşılan sorunlar eser sahipliğinin ispatı ve eserin izinsiz kullanılmasıdır. Mali hakların devri ya da kullanım izni yazılı yapılmalı ve devredilen haklar tek tek gösterilmelidir. Aksi hâlde ajans, fotoğrafçı veya tasarımcıyla çalışan işletmeler, bedelini ödedikleri işin haklarına tam olarak sahip olmadıklarını sonradan öğrenebilir. Ayrıntılar için telif hakları sayfasına bakabilirsiniz.

Yazılım Telif Hakları

Bilgisayar programları, hazırlık tasarımlarıyla birlikte ilim ve edebiyat eseri olarak telif koruması altındadır. Koruma programın kaynak kodunu ve ifadesini kapsar; programın temelindeki fikir ve ilkeler tek başına korunmaz. Bir işletmede çalışanların görevleri gereği oluşturdukları yazılımlarda, aksi kararlaştırılmadıkça veya işin niteliğinden anlaşılmadıkça mali hakları işveren kullanır. Dışarıdan bir yazılım firmasına ya da serbest geliştiriciye yaptırılan işlerde ise bu kural uygulanmaz; kaynak kodun teslimi, mali hakların devri ve kullanılan açık kaynak bileşenlerin lisans koşulları sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Ayrıntılar için yazılım telif hakları sayfasına bakabilirsiniz.

Endüstriyel Tasarımların Korunması

Bir ürünün ya da ambalajının görünümü; çizgi, renk, biçim, doku ve malzeme özellikleriyle tasarım olarak korunabilir. Korumadan yararlanmak için tasarımın yeni olması ve ayırt edici niteliğe sahip olması gerekir. Tescilli tasarım, başvuru tarihinden itibaren beş yıl korunur ve beşer yıllık dönemlerle toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. Tescil edilmemiş tasarımlar da Türkiye’de ilk kez kamuya sunuldukları tarihten itibaren üç yıl korunur; ancak bu koruma yalnızca kopyalamaya karşıdır. Tasarımcının kendi tasarımını başvurudan önceki on iki ay içinde kamuya sunması yeniliği ortadan kaldırmaz; bu süre geçtikten sonra tescil imkânı kaybedilebilir. Ayrıntılar için tasarım hakları sayfasına bakabilirsiniz.

Lisans ve Devir Sözleşmeleri

Marka, tasarım veya yazılım üzerindeki haklar devredilebilir ya da lisans yoluyla başkasının kullanımına açılabilir. Lisans sözleşmesinde lisansın münhasır olup olmadığı, kapsadığı mal ve hizmetler, coğrafi bölge, süre, alt lisans verme yetkisi, kalite denetimi, bedel ve sözleşme sona erdiğinde elde kalan ürünlerin durumu açıkça düzenlenmelidir. Marka ve tasarım gibi sınai mülkiyet haklarının devri yazılı yapılmalı ve noterce onaylanmalıdır. Devir ve lisansın TÜRKPATENT siciline kaydedilmesi de bu işlemlerin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi bakımından önemlidir. Ayrıntılar için lisans sözleşmeleri sayfasına bakabilirsiniz.

Sosyal Medya ve E-Ticarette İhlaller

Marka ve telif ihlallerinin önemli bir kısmı artık internette gerçekleşiyor. Markanızı kullanan sahte sosyal medya hesapları, pazar yerlerindeki taklit ürün ilanları, ürün fotoğraflarınızın ya da tanıtım metinlerinizin izinsiz kullanılması ve markanıza benzeyen alan adları bu ihlallerin başında gelir. Platformların hak sahiplerine sunduğu ihlal bildirim mekanizmaları çoğu zaman ilk ve hızlı çözümdür; ihlal sürüyorsa ya da zarar büyükse ihtiyati tedbir ve tecavüz davası gündeme gelir. İnternetteki içerik her an değiştirilebileceği için ekran görüntülerinin yanında, tarih ve adres bilgisini gösteren noter tespiti gibi güvenilir delillerin erken aşamada oluşturulması gerekir.

Mersin’de Fikri Mülkiyet Davaları

Marka, tasarım ve telif uyuşmazlıkları fikri ve sınai haklar mahkemelerinin görev alanındadır. Mersin’deki davalar da fikri ve sınai haklar mahkemesi sıfatıyla görevlendirilen mahkemelerde görülür. Sınai mülkiyet haklarında hak sahibinin açacağı davalar, davacının yerleşim yerinde, fiilin işlendiği yerde ya da fiilin etkilerinin görüldüğü yerde açılabilir. Bu nedenle Mersin’de faaliyet gösteren bir marka sahibi, başka bir şehirde gerçekleşen ihlal için de kural olarak Mersin’de dava açabilir. Tarsus, Erdemli, Silifke, Mut ve Anamur gibi ilçelerdeki işletmelerin uyuşmazlıklarında hangi mahkemenin görevli ve yetkili olduğu dosyanın türüne göre ayrıca belirlenir.

Mersin’de gıda, narenciye ve tarım ürünleriyle çalışan üreticiler, Mersin Limanı ve serbest bölge üzerinden dış ticaret yapan ihracatçılar ile kıyı bölgelerindeki turizm işletmeleri için marka ve ambalaj tasarımı en görünür ticari varlıklardır. Yerel üreticilerin ürün adlarını ve ambalajlarını tescil ettirmeden pazara çıkması, benzer isimlerle yapılan başvurular karşısında onları savunmasız bırakabilir. Marka koruması ülkeseldir; Türkiye’deki tescil yurt dışında kendiliğinden koruma sağlamaz, bu nedenle ihracat yapılan ülkelerde ayrıca koruma planlanmalıdır. Başka şehirde ya da yurt dışında yaşayan hak sahipleri için süreç vekâletnameyle buradan yürütülebilir.

Sıkça Sorulan Sorular