51/2-a Trafik Cezası Nedir? 2026 Tutarları, Ehliyet ve İtiraz

51/2-a trafik cezası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre, yerleşim yeri içinde hız sınırını aşan sürücülere verilen idari para cezasıdır. 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yapılan ve 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle ceza, sınırın kaç km/s aşıldığına göre dokuz kademeye ayrılmıştır: 6–10 km/s aşımda 2.000 TL’den başlar, 66 km/s ve üzeri aşımda 30.000 TL’ye çıkar. 46 km/s ve üzerindeki aşımlarda ayrıca sürücü belgesi 30 ila 90 gün süreyle geri alınır.

Değişiklikten önce 51/2-a, hız sınırının yüzde 10 ile yüzde 30 arasında aşılması anlamına geliyordu. Bu yüzdelik sistem kaldırılmıştır; internette hâlâ eski sistemi anlatan pek çok kaynak bulunduğu için cezanın hangi kurala göre yazıldığına dikkat etmek gerekir.

51/2-a ne demek? Kanundaki düzenleme

Karayolları Trafik Kanunu’nun 51. maddesine göre sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadır. Maddenin ikinci fıkrası, hız ölçen teknik cihazlarla veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucunda sınırı aşan sürücülere verilecek cezaları ikiye ayırır:

• 51/2-a: Yerleşim yeri içinde hız sınırını aşmak.
• 51/2-b: Yerleşim yeri dışında hız sınırını aşmak.

Cezalarda ve sınıflandırmada belirleyici olan, sınırın yüzde kaç değil kaç km/s aşıldığıdır. Tutanaktaki “51/2-a-3” gibi bir ifade, (a) bendinin üçüncü alt bendini, yani yerleşim yeri içinde 16–20 km/s aşımı gösterir.

51/2-a trafik cezası ne kadar? (2026 tutarları)

Yerleşim yeri içinde hız sınırını aşan sürücülere uygulanan idari para cezaları şöyledir:

Bu tutarlar kanunda yazılı olan 2026 tutarlarıdır. Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesinin yedinci fıkrasına göre idari para cezaları her takvim yılı başında, o yıl için ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu nedenle 2027 yılında aynı ihlal için daha yüksek bir tutar uygulanacaktır.

Yerleşim yeri dışında: 51/2-b cezaları

Şehirlerarası yollar gibi yerleşim yeri dışındaki yollarda kademeler daha yüksek hızlardan başlar:

Aynı aşım miktarı yerleşim yeri içinde daha ağır cezalandırılır. Örneğin hız sınırını 20 km/s aşan bir sürücüye yerleşim yeri içinde 6.000 TL, yerleşim yeri dışında 4.000 TL ceza uygulanır. Bu yüzden ihlalin yerleşim yeri içinde mi dışında mı yapıldığı, cezanın doğru yazılıp yazılmadığını değerlendirirken ilk bakılacak noktalardan biridir. Yerleşim yeri dışındaki alt bentlerin örneklerle açıklaması için 51/2-b trafik cezası yazımıza bakabilirsiniz.

51/2-a cezasında ehliyete el konulur mu?

Hız sınırının yüksek miktarda aşılması halinde para cezasının yanında sürücü belgesi de her seferinde belirli bir süre geri alınır:

• Yerleşim yeri içinde 46–55 km/s aşımda (51/2-a-7) 30 gün, 56–65 km/s aşımda (51/2-a-8) 60 gün, 66 km/s ve üzeri aşımda (51/2-a-9) 90 gün.
• Yerleşim yeri dışında 51–60 km/s aşımda (51/2-b-7) 30 gün, 61–70 km/s aşımda (51/2-b-8) 60 gün, 71 km/s ve üzeri aşımda (51/2-b-9) 90 gün.

Geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekir. Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde beşinci kez geri alınan belgeler ise geri alma süresi sonunda psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçilerek sürücülüğe engel bir hal bulunmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir.

Daha düşük kademelerdeki ihlallerde sürücü belgesi bu madde uyarınca geri alınmaz; ancak ceza puanı uygulaması devam eder. Kanunun 118. maddesine göre bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi iki ay süreyle geri alınır, aynı yıl içinde ikinci kez dolduranın belgesi dört ay geri alınır ve psiko-teknik değerlendirmeye gönderilir, üçüncü kez dolduranın belgesi ise süresiz iptal edilir. Her ihlale verilecek puan yönetmelikle belirlenir.

Radar (EDS) cezası kime ve nasıl tebliğ edilir?

Radar ve elektronik denetim sistemleriyle tespit edilen hız ihlallerinde sürücü çoğu zaman o an belirlenemediği için tutanak, aracın tescil plakasına göre düzenlenir. Kanunun 116. maddesine göre ceza, trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye posta yoluyla tebliğ edilir; bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar tahsil dairesinde ilan edilir ve ilan tarihini izleyen otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır.

7574 sayılı Kanunla kiralık araçlar için de yeni bir kural getirilmiştir: İhlal tarihinde aracın kiralık olduğu, kolluğun denetimine hazır tutulan kiralama kayıtlarından tespit edilir ve kiracının tebligata uygun bir adresi bulunursa tutanak kiracı adına düzenlenip ceza kiracıdan tahsil edilir.

51/2-a cezası ne zaman ödenir? İndirim var mı?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 115. maddesine göre ceza derhal ödenmediği takdirde, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir. Bu süre içinde ödenmeyen cezalara her ay yüzde 5 gecikme faizi uygulanır; faizle birlikte ulaşılacak tutar cezanın iki katını geçemez. Süresinde ödenmeyen cezalar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilir.

Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesinin altıncı fıkrasına göre idari para cezası ödeme süresi içinde ödenirse cezadan yüzde 25 indirim yapılır. Cezanın ödenmesi, karara karşı başvuru hakkını ortadan kaldırmaz; yani cezayı indirimli olarak ödeyip yine de itiraz edebilirsiniz. Kişinin ekonomik durumu müsait değilse, ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesine de karar verilebilir.

Radar tespit ve uyarı cihazları yasak mı?

Evet. Hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit eden cihazların yerini belirleyen veya sürücüyü uyaran her türlü cihazın imali, ithali ve araçta bulundurulması yasaktır. Bu cihazları araçlarında bulunduran işletene 185.000 TL, imal ve ithal edenlere 370.000 TL idari para cezası uygulanır; cihazlara mülki amir tarafından el konulur ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.

51/2-a trafik cezasına itiraz

Trafik idari para cezasına karşı, kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (Kabahatler Kanunu md. 27). Bu süre geçirilirse karar kesinleşir. Süre mücbir bir sebeple kaçırılmışsa, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir. Başvuru, kişinin kendisi, kanuni temsilcisi ya da avukatı tarafından iki nüsha dilekçeyle yapılır; dilekçede karara ilişkin bilgiler ve itiraz gerekçeleri ile deliller açıkça gösterilmelidir. Adım adım süreç, sürenin hesaplanması ve dilekçe örneği için trafik cezasına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

İtiraz değerlendirilirken üzerinde durulan başlıca konular şunlardır:

• İhlalin gerçekten yerleşim yeri içinde mi yapıldığı; yerleşim yeri dışındaki bir ihlalin 51/2-a’dan yazılması daha yüksek bir cezaya yol açar.
• Tespitin yapıldığı yerdeki hız sınırının ne olduğu, levhayla farklı bir sınır belirlenip belirlenmediği.
• Ölçümün kanunda öngörülen teknik cihaz veya usullerle yapılıp yapılmadığı, tutanakta ölçülen hızın ve konumun açıkça yer alıp almadığı.
• Plakanın doğru okunup okunmadığı, aracın ihlal tarihinde başkasına satılmış ya da kiralanmış olup olmadığı.
• Tebliğin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve itiraz süresinin buna göre hesaplanması.

Sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlem bakımından hangi yola ve hangi sürede başvurulacağı somut olaya göre farklılık gösterebileceğinden, ehliyetin geri alındığı durumlarda süreyi kaçırmadan hukuki değerlendirme yaptırmak önemlidir.

Hız sınırının çok yüksek miktarda aşılması, başkalarının hayatını, sağlığını veya mal güvenliğini tehlikeli şekilde ihlal edebilecek bir sürüşe dönüşürse, idari para cezasından ayrı olarak TCK 179. maddedeki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu da gündeme gelebilir. Hız ihlali bir kazayla sonuçlanmışsa tazminat ve kusur değerlendirmesi için Mersin trafik kazası avukatı sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Trafik cezalarında hukuki destek

Hız cezalarına itirazda sonucu çoğu zaman tutanaktaki ayrıntılar belirler: ihlalin hangi bentten yazıldığı, ölçümün nasıl yapıldığı ve tebliğin ne zaman gerçekleştiği. 15 günlük sürenin kısa olması nedeniyle tebligatı aldıktan sonra vakit kaybetmeden tutanağı incelemek gerekir. Mersin’de trafik idari para cezalarına itiraz ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin süreçlerde hukuki destek veriyorum; idari işlemlere karşı başvuru yollarıyla ilgili genel bilgiyi Mersin idare hukuku avukatı sayfasında bulabilir, görüşme için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular