51/2-b Trafik Cezası Nedir? 2026 Tutarları, Ehliyet ve İtiraz

51/2-b trafik cezası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine göre, yerleşim yeri dışında, yani şehirlerarası yollarda, bölünmüş yollarda ve otoyollarda hız sınırını aşan sürücülere verilen idari para cezasıdır. 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yapılan ve 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle ceza, sınırın kaç km/s aşıldığına göre dokuz alt bende ayrılmıştır: 11–15 km/s aşımda 2.000 TL’den başlar, 71 km/s ve üzeri aşımda 30.000 TL’ye çıkar. 51 km/s ve üzerindeki aşımlarda ayrıca sürücü belgesi 30 ila 90 gün süreyle geri alınır.

Tutanakta yazan “51/2-b-4” gibi bir ifade, (b) bendinin dördüncü alt bendini gösterir. Bu yazıda her alt bendin ne anlama geldiğini, cezanın nasıl hesaplandığını ve nasıl itiraz edileceğini güncel kanun metnine göre açıklıyorum.

51/2-b ne demek? Kanundaki düzenleme

Karayolları Trafik Kanunu’nun 51. maddesine göre sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadır. Hız ölçen teknik cihazlarla veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespitte sınırı aşan sürücülere verilecek ceza, ihlalin yerine göre iki bende ayrılır:

• 51/2-a: Yerleşim yeri içinde hız sınırını aşmak.
• 51/2-b: Yerleşim yeri dışında hız sınırını aşmak.

Eskiden hız cezaları, sınırın yüzde kaç aşıldığına göre belirleniyordu. 7574 sayılı Kanunla bu yüzdelik sistem tamamen kaldırılmıştır; 27 Şubat 2026’dan sonraki ihlallerde yalnızca aşılan km/s miktarına bakılır. İnternette hâlâ “yüzde 10 ile yüzde 30 arası” gibi eski kuralları anlatan kaynaklar bulunduğundan, tutanağın hangi kurala göre düzenlendiğine dikkat etmek gerekir. Şehir içindeki hız ihlalleri için 51/2-a trafik cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Yerleşim yeri dışında hız sınırı kaç km/s?

Kanunun 50. maddesine göre araçların cins ve kullanma amaçlarına göre uyacakları hız sınırları yönetmelikte belirlenir; ancak bu sınırlar şehirlerarası çift yönlü yollarda 90 km/s, bölünmüş yollarda 110 km/s, otoyollarda 120 km/s’yi geçemez. İçişleri Bakanlığı, yol standartlarını dikkate alarak bu sınırları otomobiller için 20 km/s’ye kadar artırabilir. Yetkili kuruluşlar ise yol ve trafik durumuna göre sınırları azaltabilir veya artırabilir; bu durumda yeni sınır trafik işaretleriyle gösterilir.

Bu yüzden cezada esas alınan sınır her zaman yoldaki levhada yazan sınırdır. Kamyon, otobüs gibi araçlar için yönetmelikte otomobillerden daha düşük sınırlar öngörülmüştür; aynı yolda farklı araç türleri için farklı sınırlar uygulanabilir.

51/2-b trafik cezası ne kadar? (2026 tutarları)

Yerleşim yeri dışında hız sınırını aşan sürücülere uygulanan idari para cezaları ve süresinde ödemede uygulanan yüzde 25 indirimli tutarlar şöyledir:

Bu tutarlar kanunda yazılı olan 2026 tutarlarıdır. Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesine göre idari para cezaları her takvim yılı başında, o yıl için ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; bu nedenle 2027’de aynı ihlal için daha yüksek bir tutar uygulanacaktır.

Yerleşim yeri dışında ceza 11 km/s aşımdan başlar. Sınırın 10 km/s’ye kadar aşılması 51/2-b kapsamında cezalandırılmaz; oysa yerleşim yeri içinde ceza 6 km/s aşımdan itibaren uygulanır.

Örneklerle 51/2-b alt bentleri

Cezayı hesaplamak için ölçülen hızdan yoldaki hız sınırı çıkarılır ve aradaki fark tablodaki aralıklarla karşılaştırılır:

• Hız sınırı 90 km/s olan şehirlerarası bir yolda 115 km/s ile ölçülen sürücü sınırı 25 km/s aşmıştır: 51/2-b-3, 6.000 TL.
• Hız sınırı 110 km/s olan bölünmüş yolda 142 km/s ile ölçülen sürücü sınırı 32 km/s aşmıştır: 51/2-b-5, 12.000 TL.
• Hız sınırı 120 km/s olan otoyolda 175 km/s ile ölçülen sürücü sınırı 55 km/s aşmıştır: 51/2-b-7, 20.000 TL ve sürücü belgesinin 30 gün geri alınması.
• Hız sınırı 90 km/s olan yolda 98 km/s ile ölçülen sürücü sınırı 8 km/s aşmıştır: 51/2-b’ye göre ceza uygulanmaz.

Aynı aşım miktarı yerleşim yeri içinde daha ağır cezalandırılır. Hız sınırını 20 km/s aşan sürücüye yerleşim yeri dışında 51/2-b-2’den 4.000 TL, yerleşim yeri içinde 51/2-a-3’ten 6.000 TL ceza verilir. Bu yüzden ihlalin yapıldığı noktanın yerleşim yeri içinde mi dışında mı kaldığı, cezanın doğru bentten yazılıp yazılmadığını değerlendirirken ilk bakılacak konudur.

51/2-b cezasında ehliyete el konulur mu?

Yerleşim yeri dışında hız sınırını 51 km/s ve üzerinde aşan sürücülerin belgesi, para cezasına ek olarak her seferinde geri alınır: 51/2-b-7’de 30 gün, 51/2-b-8’de 60 gün, 51/2-b-9’da 90 gün. Bu bir “iptal” değil, süreli geri almadır; süre sonunda belge iade edilir.

İade için Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması şarttır. Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde beşinci kez geri alınan belgeler ise geri alma süresi sonunda psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçilerek sürücülüğe engel bir hal bulunmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir.

51/2-b-1 ile 51/2-b-6 arasındaki ihlallerde bu madde uyarınca belge geri alınmaz; ancak ceza puanı uygulaması devam eder. Kanunun 118. maddesine göre bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi iki ay geri alınır, aynı yıl içinde ikinci kez dolduranın belgesi dört ay geri alınır ve psiko-teknik değerlendirmeye gönderilir, üçüncü kez dolduranın belgesi süresiz iptal edilir. Her ihlalin puanı yönetmelikle belirlenir.

Radar cezası kime tebliğ edilir?

Şehirlerarası yollardaki hız ihlallerinin büyük kısmı sabit radar, ortalama hız koridoru veya mobil radarla tespit edilir ve sürücü o an durdurulmadığı için tutanak araç plakasına göre düzenlenir. Kanunun 116. maddesine göre ceza, trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye posta yoluyla tebliğ edilir; bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar tahsil dairesinde ilan edilir ve ilanı izleyen otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır.

7574 sayılı Kanunla kiralık araçlar için yeni bir kural getirilmiştir: Aracın ihlal tarihinde kiralık olduğu kolluğun denetimine hazır tutulan kiralama kayıtlarından tespit edilir ve kiracının tebligata uygun bir adresi bulunursa tutanak kiracı adına düzenlenir. Şehirlerarası yolculuklarda kiralık araç kullananlar için bu kural özellikle önemlidir.

Kanuna göre nüfusu 5.000’in altındaki yerleşim yerlerinde hız denetiminin yapılacağı yeri mahalli mülki idare amiri belirler.

51/2-b cezası ne zaman ödenir?

Ceza derhal ödenmediği takdirde tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir (Karayolları Trafik Kanunu md. 115). Bu süre içinde ödenirse Kabahatler Kanunu’nun 17. maddesine göre yüzde 25 indirim uygulanır. Süre geçtikten sonra indirim uygulanmaz ve ödenmeyen her ay için yüzde 5 gecikme faizi işler; faizle ulaşılacak tutar cezanın iki katını geçemez.

Cezanın ödenmesi itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Cezayı indirimli ödeyip 15 günlük süre içinde itiraz etmek mümkündür. Ekonomik durumu müsait olmayan kişi için, ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesine de karar verilebilir.

Radar tespit ve uyarı cihazları

Hız ölçüm cihazlarının yerini tespit eden veya sürücüyü uyaran her türlü cihazın imali, ithali ve araçta bulundurulması yasaktır. Bu cihazı aracında bulunduran işletene 185.000 TL, imal veya ithal edene 370.000 TL idari para cezası uygulanır ve cihazın mülkiyeti kamuya geçirilir.

51/2-b trafik cezasına itiraz

51/2-b cezasına karşı, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle başvurulabilir (Kabahatler Kanunu md. 27). Bu süre geçirilirse ceza kesinleşir. Mücbir sebeple süre kaçırılmışsa, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir. Başvuru harca tabi değildir. Sulh ceza hâkimliğinin vereceği karara karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz yolu açıktır. Adım adım süreç ve dilekçe örneği için trafik cezasına itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

51/2-b itirazlarında üzerinde durulan başlıca konular şunlardır:

• İhlalin gerçekten yerleşim yeri dışında mı, içinde mi yapıldığı ve tutanağın doğru bentten düzenlenip düzenlenmediği.
• Ölçüm noktasında geçerli hız sınırının ne olduğu; levhayla farklı bir sınır belirlenip belirlenmediği, levhanın görünür olup olmadığı.
• Aracın türüne göre doğru sınırın esas alınıp alınmadığı.
• Ölçümün kanunda öngörülen teknik cihaz veya usulle yapılıp yapılmadığı, tutanakta ölçülen hızın, sınırın, yerin ve saatin açıkça yazılıp yazılmadığı.
• Plakanın doğru okunup okunmadığı, aracın ihlal tarihinde satılmış ya da kiralanmış olup olmadığı.
• Tebliğin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve 15 günlük sürenin buna göre hesaplanması.

Sürücü belgesinin geri alındığı 51/2-b-7, 8 ve 9 ihlallerinde belgeye ilişkin işleme karşı hangi yola ve hangi sürede başvurulacağı somut olaya göre değişebileceğinden, süreyi kaçırmadan hukuki değerlendirme yaptırmak önemlidir.

Hızın, başkalarının hayatını, sağlığını veya malvarlığını tehlikeye sokacak bir sürüşe dönüşmesi halinde idari para cezasından ayrı olarak TCK 179. maddedeki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu gündeme gelebilir. Hız ihlali bir kazayla sonuçlandıysa kusur ve tazminat değerlendirmesi için Mersin trafik kazası avukatı sayfamıza göz atabilirsiniz.

Trafik cezalarında hukuki destek

Şehirlerarası yollarda yazılan hız cezalarında tutanak çoğu zaman günler sonra posta ile gelir ve 15 günlük itiraz süresi tebliğle başlar. Mersin–Adana otoyolu ya da Erdemli ve Silifke yönündeki sahil yolu gibi yerleşim yeri dışındaki güzergâhlarda yazılan cezalarda ihlalin hangi bentten yazıldığını, ölçüm noktasındaki sınırı ve tebliğ tarihini birlikte incelemek gerekir. Mersin’de trafik idari para cezalarına itiraz ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin süreçlerde hukuki destek veriyorum. İdari işlemlere karşı başvuru yolları için Mersin idare hukuku avukatı sayfasına, levha ve trafik ışığı ihlalleri için 47/1-c trafik cezası yazımıza bakabilir, görüşme için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular