Dur İhtarına Uymama (Çevirmeden Kaçma) Cezası 2026: Tutar, Ehliyet ve İtiraz

Polisin veya jandarmanın dur ihtarına uymayıp kaçmanın, halk arasındaki adıyla çevirmeden kaçmanın cezası 2026’da 200.000 TL idari para cezasıdır. Bu cezanın yanında sürücü belgesi 60 gün süreyle geri alınır ve araç 60 gün trafikten men edilir (Karayolları Trafik Kanunu md. 47/4). Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde peşin ödenirse yüzde 25 indirimle 150.000 TL ödenir. Bu düzenleme 7574 sayılı Kanunla getirildi ve 27 Şubat 2026’dan beri yürürlükte.

Bu yazıda dur ihtarına uymama cezasının hangi durumlarda uygulandığını, sıkça karıştırılan 47/1-a cezasından farkını, ehliyetin ve aracın ne zaman geri verildiğini, cezanın plakaya yazılıp yazılmadığını, kaçışın suç oluşturduğu halleri ve itiraz yolunu, Kanun metni ve Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 yılı trafik idari para cezası rehberi ışığında açıklıyorum.

Dur ihtarına uymama cezası 2026’da ne kadar?

Tutarlar, Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 yılı trafik idari para cezası rehberindeki tutarlardır. Trafik para cezaları her yıl başında yeniden değerleme oranında güncellendiğinden 2027’de bu tutarlar değişecektir.

47/1-a ile 47/4 arasındaki fark: Her dur ihtarına uymamak 200.000 TL değildir

Aramalarda ve bazı kaynaklarda 200.000 TL’lik cezanın “47/1-a” maddesinden verildiği yazılsa da bu doğru değildir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 47. maddesinde iki ayrı yaptırım vardır:

• 47/1-a: Trafik zabıtasının uyarı ve işaretlerine uymamak. Kavşakta trafiği yöneten polisin “geç” veya “dur” işaretine uymamak, yönlendirildiğiniz şeride girmemek gibi durumlar bu kapsamdadır. Ceza 3.000 TL’dir ve sürücüye 20 ceza puanı yazılır.
• 47/4: Denetimde dur ikazına uymayarak kaçmak. Kanun metnine göre sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçanlara 200.000 TL idari para cezası verilir. Ayrıca ehliyet 60 gün geri alınır ve araç 60 gün trafikten men edilir.

Aradaki fark kaçma unsurudur. Uygulama noktasında polisin işaretini geç fark edip ilerde duran ve denetime giren sürücü, kaçmış sayılmaz; bu durum en fazla 47/1-a kapsamında değerlendirilebilir. 47/4’ün uygulanması için sürücünün denetimden kaçma iradesiyle hareket etmiş olması gerekir.

Hangi durumlar “çevirmeden kaçma” sayılır?

47/4’ün uygulanabilmesi için şu unsurların birlikte bulunması gerekir:

• Bir trafik denetimi yapılıyor olmalı: Kanun hem sabit denetimleri (yol kenarındaki uygulama noktası, çevirme) hem de seyir halindeki denetimleri (ekip aracının sizi takip ederek durdurmaya çalışması) kapsar.
• Zabıta uyarı ve işaret vermiş olmalı: Dur levhası veya ışıklı çubukla işaret, düdük, siren, tepe lambası, anons gibi açık ve anlaşılır bir ikaz bulunmalıdır.
• Sürücü bu ikaza rağmen durmadan kaçmalı: Hızlanmak, yön değiştirmek, uygulama noktasının önünden geçip gitmek veya takip eden ekipten uzaklaşmak tipik örneklerdir.

Ceza, ikazı veren görevlinin polis ya da jandarma olmasına göre değişmez; jandarmanın sorumluluk bölgesinde yaptığı trafik denetimlerinde de aynı hüküm uygulanır. Araç türüne göre de fark yoktur: Otomobil, motosiklet, kamyonet veya ağır vasıta sürücüsüne aynı ceza verilir.

Çevirmeden kaçınca ehliyet ve araç ne olur?

• Ehliyet 60 gün geri alınır. Sürücü belgesi geri alma işlemi trafik zabıtası tarafından yapılır (KTK md. 47 son fıkra).
• Ehliyetin iadesi için bütün trafik cezalarının ödenmiş olması gerekir. 60 günlük sürenin dolması yetmez; Kanun, bu madde kapsamında geri alınan belgelerin Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilmiş bütün idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartıyla iade edileceğini düzenler. Yalnızca 200.000 TL’lik ceza değil, varsa eski hız, park veya ışık cezalarının da ödenmesi gerekir. Kırmızı ışık nedeniyle ehliyeti geri alınanların aksine, bu madde kapsamında ehliyetin iadesi için psiko-teknik değerlendirme şartı aranmaz.
• Araç 60 gün trafikten men edilir. Men, aracın sahibi kim olursa olsun araca uygulanır. Aracı başkasına verdiyseniz ve o kişi denetimden kaçtıysa, aracınız da 60 gün trafikten men edilir.
• Geri alma süresince araç kullanmak ayrı bir ihlaldir. Ehliyeti geri alındığı halde araç kullanan sürücüye ve ona aracı kullandırana 200.000 TL idari para cezası verilir (KTK md. 36/3-b).

Dur ihtarına uymama cezası plakaya yazılır mı?

Ceza kural olarak sürücüye yazılır: Kanun, dur ikazına uymayarak “kaçanlara” ceza verilmesini öngörür. Ancak sürücü yakalanamaz ve kimliği tespit edilemezse, Karayolları Trafik Kanunu’nun 116. maddesine göre trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışı belirlenmiş ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlar için tescil plakasına göre tutanak düzenlenir. Ceza, trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye tebliğ edilir.

Bu durumda araç sahibi, aracı o sırada kendisinin kullanmadığını ve gerçekte kimin kullandığını ileri sürerek cezaya itiraz edebilir. İdari para cezası kişiye özgü bir yaptırımdır; aracı kullanmadığını ispat eden araç sahibi hakkındaki ceza sulh ceza hâkimliğince kaldırılabilir. Ehliyetin geri alınması da yalnızca aracı kullanan kişi hakkında uygulanabilir.

Dur ihtarına uymama cezası ne zaman gelir?

Sürücü olay yerinde durdurulursa ceza tutanağı genellikle hemen düzenlenir ve sürücüye tebliğ edilir. Sürücü yakalanamazsa tutanak sonradan plakaya göre düzenlenir ve araç sahibinin adresine veya e-Devlet’teki elektronik tebligat adresine gönderilir. Ceza, e-Devlet’te “Trafik Cezası Sorgulama” ekranından da görülebilir.

Kabahatler Kanunu’na göre trafik idari para cezalarının, ihlalin işlendiği yılı izleyen takvim yılının sonuna kadar düzenlenip tebliğ edilmesi gerekir; bu süre içinde tebliğ edilmeyen ceza artık uygulanamaz (md. 20/2).

Ödeme süresi, indirim ve taksit

• Ödeme süresi: Trafik idari para cezaları tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmelidir (KTK md. 115). Süresinde ödenmeyen cezalara gecikme zammı uygulanır.
• Yüzde 25 indirim: Ceza bir aylık ödeme süresi içinde ödenirse yüzde 25 indirim yapılır ve 200.000 TL yerine 150.000 TL ödenir. Ödeme yapmak, cezaya itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (Kabahatler Kanunu md. 17/6). Bu nedenle indirimi kaçırmamak için cezayı süresinde ödeyip aynı zamanda itiraz etmek mümkündür; itiraz kabul edilirse ödenen tutar iade edilir.
• Taksit: Kişinin ekonomik durumu müsait değilse, ilk taksidin peşin ödenmesi koşuluyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerden biri zamanında ödenmezse kalan tutarın tamamı tahsil edilir (Kabahatler Kanunu md. 17/3).

Ehliyetin iadesi için cezanın tamamının ödenmiş olması gerektiğinden, taksitlendirme 60 günlük süre dolduktan sonra ehliyetin geri verilmesini geciktirebilir.

Çevirmeden kaçmak suç mu? Ceza davası açılır mı?

Dur ihtarına uymayıp kaçmak tek başına bir kabahattir ve 200.000 TL’lik idari para cezası gerektirir. Ancak kaçış sırasında gerçekleşen bazı davranışlar ayrıca suç oluşturur. Emniyet Genel Müdürlüğünün rehberi de 47/4 kapsamındaki ihlallerde, şartları oluşursa Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesinin ayrıca uygulanacağını belirtir.

• Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK md. 179/2): Aracı başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde kullanan kişi dört aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kaçış sırasında kırmızı ışıkta geçmek, ters yöne girmek, yaya yolunu kullanmak veya aşırı hız gibi davranışlar bu suçu oluşturabilir. Alkol veya uyuşturucu etkisiyle emniyetli şekilde araç kullanamayacak halde olmasına rağmen araç kullanan kişiye ise altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir (TCK md. 179/3).
• Görevi yaptırmamak için direnme (TCK md. 265): Bu suç, kamu görevlisine karşı cebir veya tehdit kullanılmasını gerektirir. Yalnızca durmadan uzaklaşmak bu suçu oluşturmaz. Ancak aracı polisin üzerine sürmek, ekip aracına kasıtlı olarak çarpmak veya görevliyi tehdit etmek gibi davranışlarda bu suçtan ayrıca yargılama yapılır.
• Kaza ve yaralanma: Kaçış sırasında bir kazaya sebep olunursa taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçlarından (TCK md. 89, 85) yargılama yapılır. Bilerek tehlikeli şekilde araç kullanmak, bilinçli taksir nedeniyle cezanın artırılmasına yol açabilir.

Suç şüphesiyle yürütülen soruşturmada şüpheli olarak ifade verirken müdafi yardımından yararlanmak hakkınızdır. Suçların tanımları ve cezaları için TCK 179 ve TCK 265 maddelerine sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Alkollü, ehliyetsiz veya motorla polisten kaçmanın cezası

Kaçışın nedeni çoğu zaman başka bir ihlaldir. Bu durumda her ihlal için ayrı ceza verilir:

Örneğin alkollü olduğu için denetimden kaçan ve yakalandıktan sonra ölçüm yaptırmayan sürücüye 200.000 TL ile 150.000 TL’lik cezaların ikisi birlikte verilebilir ve ehliyeti 5 yıl geri alınabilir. Arabayı bırakıp kaçmak da cezayı ortadan kaldırmaz: Sürücü tespit edilirse ceza ona, edilemezse plakaya göre araç sahibine yazılır.

27 Şubat 2026’dan önce kaçanlara 200.000 TL ceza verilebilir mi?

Hayır. Dur ikazına uymayarak kaçmaya ilişkin ayrı ceza ve ehliyet geri alma hükmü, Kanun’a 7574 sayılı Kanunla eklenmiş ve 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girmiştir. Kabahatler Kanunu’na göre Türk Ceza Kanunu’nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatlere de uygulanır (md. 5). Bu nedenle bu tarihten önce işlenen bir ihlal için, ceza sonradan yazılsa bile, ihlal tarihindeki daha hafif hükümler uygulanmalıdır. Ceza tutanağında ihlal tarihinin doğru yazılıp yazılmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Dur ihtarına uymama cezasına itiraz nasıl yapılır?

Cezaya, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde ihlalin gerçekleştiği yerdeki sulh ceza hâkimliğine başvurularak itiraz edilir (Kabahatler Kanunu md. 27). Süre kaçırılırsa ceza kesinleşir. İtiraz harca tabi değildir.

İtirazda en sık ileri sürülen ve dosyaya göre sonuç verebilecek gerekçeler şunlardır:

• Dur ikazı yapılmadı veya görülebilecek, anlaşılabilecek şekilde yapılmadı. Örneğin karanlıkta ışıksız işaret, araçların arasında fark edilmesi mümkün olmayan bir el işareti gibi.
• Sürücü kaçmadı: İkazı geç fark edip uygun bir yerde durdu veya denetime kendiliğinden geri döndü.
• Ortada bir denetim yoktu: Kanun, sabit veya seyir halinde yürütülen bir denetimi arar.
• Aracı kullanan kişi araç sahibi değildi: Plakaya yazılan cezalarda gerçek sürücünün kim olduğu belirtilir.
• Tutanakta hata var: Plaka, ihlal yeri, tarih veya madde numarası yanlış yazılmış olabilir.

İtiraz dilekçesinde uygulama noktasındaki kamera kayıtlarının, ekip aracı kamera görüntülerinin ve araç takip sistemi kayıtlarının getirtilmesi istenebilir. 200.000 TL’lik ceza, kesinlik sınırı olan 15.000 TL’yi aştığı için sulh ceza hâkimliğinin kararına karşı da iki hafta içinde itiraz edilebilir (Kabahatler Kanunu md. 28-29). Ehliyetin geri alınmasına ve aracın trafikten menine karşı da aynı dilekçeyle itiraz edilmelidir. Dilekçe örneği ve sürecin ayrıntıları için trafik cezasına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Trafik cezaları ve ceza davalarında hukuki destek

Dur ihtarına uymama cezası, 200.000 TL’lik tutarı, 60 günlük ehliyet ve araç yaptırımları ve sonradan açılabilecek ceza davası nedeniyle trafik cezaları içinde en ağır sonuçları olanlardan biridir. İtiraz süresi yalnızca 15 gündür ve kamera kayıtları gibi deliller bir süre sonra silinebilir. Trafik idari para cezalarına itiraz, ehliyet geri alma ve buna bağlı ceza soruşturmalarında Türkiye’nin her yerinden gelen dosyalarda hukuki destek veriyorum. Çalışmalarımı ceza hukuku ve trafik kazası ve tazminat sayfalarında bulabilir, görüşme için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Diğer trafik cezaları için 47/1-c, 51/2-a ve 51/2-b yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular