Tanıma ve Tenfiz Avukatı

Mersin’de tanıma ve tenfiz avukatı olarak; yurt dışında boşanan, yabancı mahkemeden nafaka, velayet veya tazminat kararı alan ya da yabancı bir hakem kararını Türkiye’de uygulatmak isteyen kişi ve şirketlerin başvurularını takip ediyorum. Yabancı mahkeme kararları Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz: nüfus kaydına işlenmesi, kesin hüküm olarak kabul edilmesi veya icra yoluyla yerine getirilmesi için tanınması ya da tenfiz edilmesi gerekir.

Bu sayfada tanıma ile tenfiz arasındaki farkı, yurt dışında verilen boşanma kararlarının mahkemeye gitmeden nüfusa işlenip işlenemeyeceğini, mahkemede aranan şartları, gerekli belgeleri, davanın hangi mahkemede açılacağını ve Mersin’de sürecin nasıl işlediğini bulabilirsiniz.

Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

• Tanıma: Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesidir (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, MÖHUK m. 58). Yurt dışında verilen boşanma kararının nüfus kaydına işlenmesi ve kişinin Türkiye’de yeniden evlenebilmesi için tanıma yeterlidir.
• Tenfiz: Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra yoluyla yerine getirilebilmesidir (MÖHUK m. 50). Yabancı kararda hükmedilen nafakanın, tazminatın veya bir alacağın Türkiye’deki icra dairesi aracılığıyla tahsil edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir. Tenfizine karar verilen yabancı ilamlar, Türk mahkemelerinin ilamları gibi icra olunur (MÖHUK m. 57).

Aynı yabancı karar için ikisi birlikte de istenebilir. Örneğin boşanma kararının tanınması ile birlikte, aynı karardaki nafaka hükmünün tenfizi talep edilebilir. Tenfiz kararın tamamı veya yalnızca bir kısmı için istenebilir (MÖHUK m. 52, 56).

Yurt Dışında Alınan Boşanma Kararı Mahkemeye Gitmeden Nüfusa İşlenebilir mi?

Bazı durumlarda evet. Yabancı ülke adli veya idari makamlarınca boşanmaya, evliliğin butlanına, iptaline veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin verilen kararlar, aşağıdaki şartlarla doğrudan nüfus kütüğüne tescil edilebilir (Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A):

• Başvurunun tarafların birlikte, bizzat veya vekilleri aracılığıyla yapılması; taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı olan tarafın tek başına başvurabilmesi,
• Kararın, verildiği devletin kanunlarına göre yetkili adli veya idari makam tarafından verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması,
• Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması.

Başvuru yurt dışında kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliklerine, Türkiye’de ise yetkilendirilmiş nüfus müdürlüklerine yapılır. Şartlar sağlanmadığı için tescil talebi reddedilirse, kararın tanınması için mahkemeye başvurulur. Bu yol yalnızca nüfus kaydı içindir; karardaki nafaka, velayet veya tazminat hükümlerinin Türkiye’de uygulanması için mahkemeden tenfiz kararı gerekir.

Eşlerden biri başvuruya katılmıyorsa, yabancı uyruklu değilse ve hayattaysa idari yol kullanılamaz; bu durumda tanıma davası açılması gerekir. Boşanmanın Türk hukukundaki sonuçları için boşanma davası sayfasına da bakabilirsiniz.

Tanıma ve Tenfiz Şartları

Mahkeme tenfiz kararını şu şartlar bulunduğunda verir (MÖHUK m. 54):

1. Karşılıklılık: Türkiye ile kararın verildiği devlet arasında karşılıklılığa dayanan bir anlaşmanın, ya da o devlette Türk mahkemesi kararlarının tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması. Bu şart tanımada aranmaz (MÖHUK m. 58).
2. Münhasır yetki: Kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması; davalı itiraz ederse, kararın dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendine yetki tanıyan bir mahkemeden verilmemiş olması.
3. Kamu düzeni: Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması.
4. Savunma hakkı: Aleyhine karar verilen kişinin yabancı mahkemeye usulüne uygun şekilde çağrılmış ve temsil edilmiş olması; aksi hâlde bu kişinin Türk mahkemesinde itiraz etmemiş olması.

Ayrıca kararın, verildiği devletin kanunlarına göre kesinleşmiş olması gerekir (MÖHUK m. 50). Karşı taraf yalnızca bu şartların bulunmadığını veya kararın kısmen ya da tamamen yerine getirildiğini ya da yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıktığını ileri sürerek itiraz edebilir (MÖHUK m. 55/2). Türk mahkemesi davanın esasını yeniden incelemez.

Hangi Belgeler Gerekir?

• Yabancı mahkeme kararının o ülke makamlarınca usulen onaylanmış aslı veya kararı veren mahkemece onaylanmış örneği ve onaylı Türkçe tercümesi,
• Kararın kesinleştiğini gösteren, o ülke makamlarınca onaylanmış yazı veya belge ve onaylı Türkçe tercümesi (MÖHUK m. 53),
• Belgenin düzenlendiği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa apostil şerhi; taraf değilse o ülkedeki Türk konsolosluğu onayı,
• Tarafların kimlik bilgileri ve avukatla takip ediliyorsa vekâletname. Yurt dışında yaşayanlar vekâletnameyi Türk konsolosluğunda veya apostilli olarak yabancı noterde verebilir.

Kesinleşme belgesi en sık eksik kalan belgedir. Bazı ülkelerde kesinleşme kararın üzerine şerh olarak, bazılarında ayrı bir belgeyle gösterilir; belgenin ilgili ülkenin usulüne göre alınması gerekir.

Tanıma ve Tenfiz Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir (MÖHUK m. 51/1). Uygulamada boşanma, nafaka ve velayet gibi aile hukukuna ilişkin kararların tanınması ve tenfizi aile mahkemesinde, ticari ve diğer hukuki kararlar asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesinde görülür.

Yetkili mahkeme, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesidir. Karşı tarafın Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer yoksa dava Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde açılır (MÖHUK m. 51/2). Bu nedenle karşı taraf Mersin’de yaşıyorsa dava Mersin’de açılabilir; karşı taraf yurt dışında yaşıyorsa dava bu üç ilden birinde açılır ve dosya Mersin’den avukat aracılığıyla takip edilebilir.

İstem basit yargılama usulüne göre incelenir; dilekçe duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir (MÖHUK m. 55). Kararın kabul veya reddine karşı kanun yolları genel hükümlere tabidir; tenfiz kararına karşı temyiz yoluna gidilmesi yerine getirmeyi durdurur (MÖHUK m. 57/2).

Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi

Kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları da Türkiye’de tenfiz edilebilir (MÖHUK m. 60). Dilekçeye tahkim sözleşmesi veya tahkim şartı ile hakem kararının onaylı örnekleri ve tercümeleri eklenir (MÖHUK m. 61). Tahkim sözleşmesinin bulunmaması, kararın kamu düzenine aykırı olması, uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmaması veya taraflardan birinin savunma hakkından yoksun bırakılması gibi hâllerde tenfiz talebi reddedilir (MÖHUK m. 62). Türkiye, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin 1958 tarihli New York Sözleşmesi’ne de taraftır. Ticari kararlar ve hakem kararları için uluslararası ticaret hukuku sayfasına da bakabilirsiniz.

Mersin’de Tanıma ve Tenfiz Süreci

Tanıma ve tenfiz dosyaları en çok iki grupta karşımıza çıkar: yurt dışında yaşarken orada boşanan ve Türkiye’deki nüfus kaydını düzeltmek isteyen vatandaşlar ile Mersin Limanı ve Serbest Bölge üzerinden dış ticaret yapan şirketlerin yabancı mahkeme veya hakem kararlarına dayanan alacakları. Karşı taraf Mersin’de yaşıyorsa yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi Mersin’de istenebilir; yabancı hakem kararlarında, taraflar başka bir yer kararlaştırmamışsa ve karşı tarafın Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer yoksa, icraya konu malların bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir (MÖHUK m. 60/2).

Yurt dışında yaşayan müvekkiller Türkiye’ye gelmeden vekâletname ile dava açabilir; belgeler elektronik ortamda ön incelemeden geçirilir, asılları ise posta veya kargo ile gönderilir. Duruşmaların takibi avukat tarafından yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı Mahkeme Kararınız İçin Değerlendirme Alın

Yabancı kararın idari yolla nüfusa işlenip işlenemeyeceği, tanıma mı yoksa tenfiz mi gerektiği ve hangi mahkemede açılacağı, kararın içeriği ve tarafların durumu birlikte incelenince netleşir. Kararınızın ve belgelerinizin değerlendirilmesi için iletişim sayfası üzerinden bana ulaşabilirsiniz.