Miras Hukuku Avukatı

Bir yakınını kaybeden kişi, yas sürecinin ortasında mirasçıların belirlenmesi, banka hesapları, tapu intikali ve çoğu zaman mirasçılar arasındaki anlaşmazlıklarla aynı anda ilgilenmek zorunda kalır. Mersin’de miras avukatı olarak; mirasçılık belgesi alınmasında, vasiyetname hazırlanması ve iptalinde, saklı payı zedelenen mirasçıların tenkis davalarında, muris muvazaası nedeniyle açılan tapu iptali davalarında, mirasın reddinde ve tereke paylaşımında hukuki destek veriyorum. Miras hukukunda pek çok hak, kanunda belirlenen süreler içinde kullanılmadığında kaybedilir; bu nedenle ilk adımda hangi sürelerin işlediğini ve hangi yolun izleneceğini belirlemek gerekir.

Türk miras hukukunun temel kuralları 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda yer alır; her dosya mirasçıların durumu, terekenin içeriği, mirasbırakanın sağlığında yaptığı devirler ve borç durumu dikkate alınarak ayrı değerlendirilir.

Miras Avukatı Hangi Konularda Destek Verir?

• Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınması ve belgenin iptali
• Vasiyetname hazırlanması, vasiyetnamenin açılması ve iptali davaları
• Saklı payı zedelenen mirasçılar için tenkis davaları
• Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davaları
• Borca batık terekelerde mirasın reddi ve hükmen ret
• Mirasın paylaşılması, paylaşma sözleşmesi ve ortaklığın giderilmesi
• Yurt dışında yaşayan mirasçıların Türkiye’deki miras işlemleri

Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)

Miras işlemlerinin neredeyse tamamı mirasçılık belgesiyle başlar. Halk arasında veraset ilamı denilen bu belge, mirasbırakanın mirasçılarını ve her birinin miras payını gösterir; tapuda intikal, banka hesaplarının kapatılması ve diğer resmî işlemler için istenir. Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir ve mirasçılardan biri tek başına başvurabilir. Nüfus kayıtlarının yeterli olduğu dosyalarda noter yolu çoğu zaman daha hızlıdır; kayıtlarda eksiklik bulunan ya da noterin belge düzenleyemediği durumlarda sulh hukuk mahkemesine başvurulur. Gerçek mirasçılık durumunu yansıtmayan bir belgenin iptali her zaman istenebilir. Ayrıntılar için veraset ilamı sayfasına bakabilirsiniz.

Yasal Mirasçılar ve Saklı Pay

Vasiyetname ya da miras sözleşmesi yoksa miras, kanundaki sıraya göre yasal mirasçılara geçer. İlk sırada mirasbırakanın çocukları, önceden ölmüş bir çocuğun yerine ise onun altsoyu gelir. Altsoy yoksa miras ana ve babaya, onlar ölmüşse kardeşlere ve onların altsoyuna geçer; bu zümre de yoksa büyükana ve büyükbabalar ile onların altsoyu mirasçı olur. Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur.

Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçıdır ve payı, birlikte bulunduğu zümreye göre değişir: altsoyla birlikte mirasın dörtte biri, ana-baba zümresiyle birlikte yarısı, büyükana-büyükbaba zümresiyle birlikte dörtte üçü eşe kalır. Bu zümrelerden hiçbiri yoksa mirasın tamamı eşe geçer.

Mirasbırakan malvarlığını vasiyetnameyle dağıtabilir; ancak kanun bazı mirasçılara dokunulamayan bir pay ayırır. Saklı pay, altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babanın her biri için dörtte biridir. Sağ kalan eşin saklı payı ise altsoy ya da ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür. Kardeşlerin saklı payı yoktur.

Vasiyetname Türleri ve Vasiyetnamenin İptali

Kanun üç tür vasiyetname tanır. Resmî vasiyetname, noter veya sulh hâkimi gibi yetkili bir resmî memur tarafından iki tanığın katılımıyla düzenlenir. El yazılı vasiyetname, baştan sona mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılmalı, yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek imzalanmalıdır; bilgisayarda yazılıp yalnızca imzalanan bir metin el yazılı vasiyetname sayılmaz. Sözlü vasiyetname ise yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü durumlarda, diğer şekillerde vasiyetname yapılamıyorsa iki tanık önünde yapılabilir.

Şekil kurallarına uyulmaması, mirasbırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmaması, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama ile içeriğin hukuka ya da ahlaka aykırı olması vasiyetnamenin iptal sebepleridir. İptal davası, davacının tasarrufu ve iptal sebebini öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından başlayarak on yıl içinde açılmalıdır; iyiniyetli olmayan davalılara karşı bu süre yirmi yıldır. Mirasbırakanın ölümünden sonra bulunan vasiyetname, açılması için sulh hukuk mahkemesine teslim edilir. Hazırlık ve açılma süreci için vasiyetname sayfasına bakabilirsiniz.

Saklı Payın İhlali ve Tenkis Davası

Mirasbırakan sağlığında yaptığı bağışlarla ya da vasiyetnameyle saklı payları aşan tasarruflarda bulunmuşsa, saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Tenkis davasında tasarruf tamamen ortadan kaldırılmaz; saklı payı zedeleyen kısım kanuni sınıra indirilir. Örneğin mirasbırakan tek taşınmazını vasiyetnameyle çocuklarından yalnızca birine bırakmışsa, diğer çocuklar saklı paylarını tenkis yoluyla isteyebilir.

Tenkis davası, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılması, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden başlayarak on yıl içinde açılmalıdır. Ayrıntılar için tenkis davası sayfasına bakabilirsiniz.

Muris Muvazaası ve Tapu İptali

Sık karşılaşılan bir uyuşmazlık, mirasbırakanın taşınmazını bir mirasçısına ya da üçüncü bir kişiye tapuda satış gibi göstererek gerçekte bağışlamasıdır. Bu işlem diğer mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapılmışsa muris muvazaası söz konusu olur ve mirasçılar, Yargıtay’ın 1974 tarihli içtihadı birleştirme kararı doğrultusunda tapu iptali ve tescil davası açabilir. Bu dava için saklı pay sahibi olmak gerekmez; her yasal mirasçı miras payı oranında dava açabilir ve dava belirli bir süreye bağlı değildir. Devir gerçekten bağış olarak yapılmışsa muvazaa değil, saklı payın ihlali yani tenkis gündeme gelir.

Bu davalarda satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasındaki fark, alıcının ödeme gücü, banka hareketleri, mirasbırakanın aile içindeki ilişkileri ve tanık anlatımları birlikte değerlendirilir; tapu kayıtları, resmî senetler ve nüfus kayıtları temel delillerdir. Taşınmaz uyuşmazlıkları için gayrimenkul hukuku ve tapu iptali ve tescil sayfalarına bakabilirsiniz.

Mirasın Reddi ve Miras Borçları

Mirası kabul eden mirasçılar, mirasbırakanın malvarlığıyla birlikte borçlarından da kişisel olarak sorumlu hâle gelir. Tereke borca batıksa ya da mirasçı mirası istemiyorsa mirası reddedebilir. Yasal mirasçılar için ret süresi, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilirse bunu öğrendikleri tarihten başlayarak üç aydır; vasiyetnameyle atanan mirasçılar için süre, tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihte başlar. Ret beyanı, mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak, kayıtsız ve şartsız yapılır. Haklı sebeplerin varlığında sulh hâkimi bu süreyi uzatabilir veya yeni bir süre verebilir.

Süresi içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kabul etmiş sayılır. Süre dolmadan terekedeki malları sahiplenmek, satmak ya da olağan yönetim dışında işlem yapmak da ret hakkını kaybettirebilir. Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden acizliği açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır; bu durumda mahkemeden mirasın hükmen reddedildiğinin tespiti istenebilir. Ayrıntılar için mirasın reddi sayfasına bakabilirsiniz.

Tereke Paylaşımı ve Ortaklığın Giderilmesi

Mirasbırakanın ölümüyle tereke, paylaşma yapılıncaya kadar mirasçıların elbirliği mülkiyetine geçer. Bu dönemde bir mirasçı terekedeki taşınmazı tek başına satamaz veya üzerinde tasarruf işlemi yapamaz. Mirasçılar anlaşırsa yazılı bir paylaşma sözleşmesiyle ya da paylı mülkiyete geçerek ortaklığı sona erdirebilir. Uyuşmazlık sürerken terekenin yönetimi için sulh hukuk mahkemesinden miras şirketine temsilci atanması istenebilir.

Anlaşma sağlanamazsa her mirasçı mirasın paylaşılmasını ya da belirli bir taşınmaz için ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Bu davalar sulh hukuk mahkemesinde görülür ve ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Mahkeme taşınmazı mümkünse aynen bölerek, mümkün değilse satışa çıkararak ortaklığı sona erdirir. Ayrıntılar için ortaklığın giderilmesi sayfasına bakabilirsiniz.

Yurt Dışında Yaşayan Mirasçılar

Mirasçılardan bazılarının yurt dışında yaşaması miras işlemlerini durdurmaz. Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında, mirasbırakanın uyruğu ne olursa olsun Türk hukuku uygulanır. Yurt dışındaki mirasçılar, Türk konsolosluğunda ya da bulundukları ülkenin noterinde düzenlenip apostil şerhi veya gerekli onaylar alınmış bir vekâletnameyle Türkiye’deki işlemleri takip ettirebilir. Yabancı bir mahkemeden alınmış mirasçılık belgesinin Türkiye’de kullanılabilmesi için tanıma veya tenfiz kararı gerekebilir; bu nedenle çoğu dosyada mirasçılık belgesini doğrudan Türkiye’de almak daha pratiktir.

Mersin’de Miras Davaları

Mirasın paylaşılması, vasiyetnamenin iptali, tenkis ve mirasçılık belgesinin iptali gibi davalar mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde açılır; mirasbırakan Mersin’de yaşıyorsa bu davalar Mersin’deki sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemelerinde görülür. Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve belirli bir taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davaları ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Tarsus, Erdemli, Silifke, Mut ve Anamur gibi ilçelerdeki taşınmazlar için o ilçe adliyesindeki mahkemeler yetkilidir.

Bölgedeki miras dosyalarında sık karşılaşılan durum, kuşaklar boyunca paylaştırılmadan kalan ve miras yoluyla çok sayıda kişiye paylı hâle gelen tarım arazileri, narenciye bahçeleri ve sahil bölgelerindeki yazlık konutlardır. Tarım arazilerinde kanunun öngördüğü asgari parsel büyüklüğünün altında bölünme yapılamadığından aynen bölünme çoğu zaman mümkün olmaz ve ortaklık satış yoluyla giderilir. Başka bir şehirde ya da yurt dışında yaşayan mirasçılar, Mersin’e gelmeden vekâletnameyle süreci takip ettirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular