Hizmetler
İcra Avukatı
Ödenmeyen bir alacak da, beklenmedik şekilde gelen bir ödeme emri de kısa sürelerle işleyen bir süreci başlatır. Mersin’de icra avukatı olarak hem alacağını tahsil etmek isteyen alacaklılara hem de hakkında icra takibi başlatılan borçlulara hukuki destek veriyorum. İcra hukukunda sürelerin çoğu günlerle ölçülür; kaçırılan bir süre, uyuşmazlığın esasına hiç girilmeden hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle alacaklı açısından doğru takip yolunun seçilmesi, borçlu açısından ise ödeme emrinin tebliğ edildiği gün ne yapılacağının belirlenmesi sürecin seyrini doğrudan etkiler.
İcra Avukatı Hangi Konularda Destek Verir?
- İlamsız, ilamlı ve kambiyo senetlerine dayalı icra takiplerinin başlatılması ve yürütülmesi
- Çek, bono ve poliçeden doğan alacakların tahsili
- Ödeme emrine itiraz ve icra emrine karşı başvurular
- İtirazla duran takibin itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yoluyla devam ettirilmesi
- Dayanaksız takiplere karşı menfi tespit, haksız ödenen paralar için istirdat davaları
- Haciz, kıymet takdiri ve satış aşamalarının takibi
- Haczedilmezlik ve icra dairesi işlemlerine karşı icra mahkemesine şikâyet
- İhtiyati haciz ile rehin ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip
İcra Takibi Nasıl Başlar?
İcra takibi, alacaklının yetkili icra dairesine takip talebiyle başvurmasıyla başlar. Elde bir mahkeme kararı yoksa ilamsız takip yapılır: borçluya ödeme emri gönderilir ve borçlu süresinde itiraz etmezse takip kesinleşir. Alacak bir mahkeme kararına ya da ilam niteliğindeki bir belgeye dayanıyorsa ilamlı takip yapılır ve borçluya icra emri gönderilir; para alacaklarında borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde ödemekle yükümlüdür. Çek, bono ve poliçe için kambiyo senetlerine özgü takip yolu, rehin veya ipotekle güvence altına alınmış alacaklar için ise rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip öngörülmüştür.
Hangi yolun seçileceği; elinizdeki belgeye, borçlunun malvarlığına ve itiraz ihtimaline göre belirlenir. Alacağın tahsili tehlikedeyse, koşulları varsa takipten önce ya da takiple birlikte mahkemeden ihtiyati haciz kararı istenerek borçlunun mallarını elden çıkarması önlenmeye çalışılabilir. Takip talebinin hazırlanması, yetkili icra dairesinin belirlenmesi ve aşamaların ayrıntısı için icra takibi sayfasına bakabilirsiniz.
Çek ve Senet Alacaklarında Kambiyo Takibi
Çek, bono (senet) ve poliçeye dayanan alacaklar için İcra ve İflas Kanunu daha hızlı işleyen özel bir takip yolu tanır. Bu yolda borçluya gönderilen ödeme emrinde ödeme süresi on gün, borca ve imzaya itiraz süresi ise beş gündür. İtiraz icra dairesine değil doğrudan icra mahkemesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurmaz; takibin durdurulmasına ancak mahkeme karar verebilir. İlk incelenmesi gereken konu, belgenin kanunda aranan zorunlu unsurları taşıyıp taşımadığı, yani gerçekten kambiyo senedi niteliğinde olup olmadığıdır; bu unsurlardan biri eksikse özel takip yolu kullanılamaz. Ayrıntılar için çek ve senet alacakları sayfasına bakabilirsiniz.
Ödeme Emrine İtiraz: Borçlunun İlk Adımı
Genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; alacaklı takibe devam edebilmek için mahkemeye başvurmak zorunda kalır. İtirazda gerekçe gösterilmesi zorunlu değildir. Ancak takip dayanağı belgedeki imza borçluya ait değilse bunun itirazda ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; aksi hâlde belge takip hukuku bakımından kabul edilmiş sayılır. Borcun yalnızca bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği miktarı açıkça göstermelidir. İcra dairesinin yetkisine itiraz da aynı süre içinde yapılır.
İtiraz süresi kaçırılırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir. Bu noktadan sonra borçlu, ancak menfi tespit davası gibi daha uzun ve masraflı yollarla borçlu olmadığını ileri sürebilir.
İtirazın İptali Davası
Borçlunun itirazıyla duran takibi devam ettirmek isteyen alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Bu davada alacağın varlığı her türlü delille tartışılır; dava kabul edilirse itiraz ortadan kalkar ve takip kaldığı yerden devam eder. Koşulları oluşmuşsa haksız itiraz eden borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına, kötü niyetle takip yapan alacaklı aleyhine ise kötü niyet tazminatına hükmedilebilir. Konusu bir miktar para olan ticari alacaklarda ve tüketici uyuşmazlıklarının önemli bir kısmında dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Ayrıntılar için itirazın iptali davası sayfasına bakabilirsiniz.
İtirazın Kaldırılması
Alacaklının elinde kanunda sayılan nitelikte bir belge varsa, örneğin imzası ikrar edilmiş ya da noterlikçe onaylanmış bir borç ikrarı veya resmî makamların yetkileri içinde düzenlediği bir belge, genel mahkemede uzun bir yargılama yerine icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir. Bu talep, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. İcra mahkemesi belge üzerinden sınırlı bir inceleme yapar; bu nedenle süreç daha hızlıdır, ancak belgenin kanundaki şartları karşılaması gerekir. İcra mahkemesinin bu konudaki kararları kural olarak kesin hüküm oluşturmadığından taraflar genel mahkemede dava açma hakkını korur. Ayrıntılar için itirazın kaldırılması sayfasına bakabilirsiniz.
Borçlu Olmadığınız Bir Takip: Menfi Tespit ve İstirdat
Hakkınızda dayanaksız bir takip başlatıldıysa ya da ödeme emrine itiraz süresini kaçırdıysanız, borçlu olmadığınızın tespiti için menfi tespit davası açabilirsiniz. Bu dava takipten önce de, takip sırasında da açılabilir. Takipten sonra açılan menfi tespit davası takibi kendiliğinden durdurmaz; ancak mahkemeden teminat karşılığında, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir istenebilir. Ayrıntılar için menfi tespit davası sayfasına bakabilirsiniz.
Borçlu olmadığı parayı icra tehdidi altında ödemek zorunda kalan kişi, paranın tamamen ödendiği tarihten itibaren bir yıl içinde istirdat davası açarak ödediğini geri isteyebilir. Menfi tespit davası sürerken ödeme yapılırsa dava istirdat davası olarak devam eder. Ayrıntılar için istirdat davası sayfasına bakabilirsiniz.
Haciz, Satış ve Borçlunun Hakları
Takip kesinleştikten sonra alacaklı, borçlunun mallarına haciz konulmasını isteyebilir. Banka hesapları, araçlar, taşınmazlar, maaş ve ücretler ile borçlunun üçüncü kişilerdeki alacakları haczedilebilir; haczedilen mallar kıymet takdirinin ardından satışa çıkarılır. Alacaklı açısından malvarlığı araştırmasının erken yapılması, borçlu açısından ise kıymet takdirine ve satış işlemlerine karşı haklarının süresinde kullanılması önem taşır.
Borçlunun her malı haczedilemez. Kanun; borçlu ve ailesi için gerekli ev eşyasını, borçlunun mesleğini sürdürmesi için gerekli araçları ve haline uygun konutunu haczedilmezlik kapsamında korur. Maaş ve ücretin tamamı değil, ancak bir kısmı haczedilebilir. Emekli aylıkları ise nafaka borçları gibi kanunda sayılan istisnalar dışında kural olarak haczedilemez. Haczedilemeyecek bir mala haciz konulduysa bu durum icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür.
İcra Mahkemesine Şikâyet
İcra dairesinin kanuna aykırı ya da olaya uygun düşmeyen işlemlerine karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir. Şikâyet kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın sebepsiz yere yerine getirilmemesi ya da işin sürüncemede bırakılması hâlinde ise süre aranmaz. Kıymet takdirine itiraz da raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Usulsüz tebligat, haczedilmezlik, kıymet takdiri, hatalı hesaplanan dosya borcu ve kanuna aykırı satış işlemleri şikâyetin en sık konularıdır. Şikâyet yolu yalnızca borçlu için değildir; talepleri haksız yere reddedilen ya da dosyası işlem görmeyen alacaklı da bu yola başvurabilir.
Mersin’de İcra Takipleri
Mersin merkezde icra takipleri icra daireleri üzerinden yürütülür; icra dairesi işlemlerine karşı şikâyetler, itirazın kaldırılması talepleri ve kambiyo senetlerine dayalı takiplerdeki itirazlar Mersin’deki icra hukuk mahkemelerinde incelenir. Tarsus, Erdemli, Silifke, Mut ve Anamur gibi ilçelerde de icra daireleri bulunur; ilçede yerleşik borçlular ve ilçedeki mallar için bu daireler devreye girebilir. Takipler UYAP üzerinden elektronik ortamda açılabilir; takip talebi, ödeme emrinin çıkarılması, haciz talepleri ve dosyanın izlenmesi büyük ölçüde elektronik olarak yürütülür, banka ve araç hacizleri de bu sistem üzerinden yapılabilir.
Borçlu ya da haczedilecek taşınmaz başka bir şehirdeyse takip aynı dosyadan sürdürülür ve haciz ya da satış işlemleri o yerin icra dairesine talimat yazılarak yaptırılır. Liman, lojistik, ihracat ve tarım ağırlıklı ekonomisi nedeniyle Mersin’de icra takipleri çoğu zaman ticari alacaklardan doğar: nakliye ve lojistik hizmet bedelleri, dış ticaret ilişkilerinden doğan alacaklar, narenciye ve diğer tarım ürünlerinin satışından kaynaklanan cari hesap alacakları, inşaat ve malzeme tedarik alacakları ile kira alacakları bunların başında gelir. Başka bir şehirde ya da yurt dışında yaşayan alacaklı ve borçlular için süreç vekâletnameyle buradan yürütülebilir. Dosyanız hakkında değerlendirme almak için iletişim sayfası üzerinden bana ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır. Kambiyo senetlerine dayalı takipte ise borca ve imzaya itiraz süresi beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır. Süre kaçırılırsa takip kesinleşir.
Borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklı ne yapabilir?
Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Elinde kanunda sayılan nitelikte bir belge varsa, altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını da isteyebilir. Hangi yolun uygun olduğu, alacağın dayandığı belgeye göre belirlenir.
Borcum olmadığı hâlde hakkımda icra takibi başlatıldı, ne yapmalıyım?
İlk adım, ödeme emrine süresi içinde itiraz etmektir. İtiraz süresi geçtiyse menfi tespit davasıyla borçlu olmadığınızın tespiti istenebilir. Parayı icra tehdidi altında ödediyseniz, tamamen ödendiği tarihten itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilirsiniz.
Maaşımın tamamı haczedilebilir mi?
Hayır. Maaş ve ücretlerin ancak bir kısmı haczedilebilir. Emekli aylıkları kanundaki istisnalar dışında kural olarak haczedilemez; borçlunun haline uygun konutu ve gerekli ev eşyası da haczedilmezlik kapsamındadır. Bu sınırlara aykırı hacizlere karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir.
Mersin’de başlattığım takipte borçlunun malı başka bir şehirdeyse ne olur?
Takip Mersin’deki dosyadan yürütülmeye devam eder. Başka şehirdeki taşınmaz ya da taşınır mallar için haciz ve satış işlemleri, o yerin icra dairesine talimat yazılarak yaptırılır. Banka ve araç hacizleri gibi bazı işlemler ise UYAP üzerinden elektronik olarak yapılabilir.
Mersin dışında yaşıyorum; icra takibini oradan yürütebilir miyim?
Evet. Takip talebi, itirazlar ve davalar vekâletnameyle avukat aracılığıyla yürütülebilir ve dosya UYAP üzerinden elektronik ortamda izlenebilir. Bu nedenle Mersin’deki bir alacak ya da takip için şehre gelmeniz çoğu zaman gerekmez.