İş Hukuku Avukatı

İşten çıkarılmak, ödenmeyen maaşlar ya da bir iş kazası kişinin geçimini doğrudan etkiler; işveren açısından ise hatalı yürütülen tek bir fesih süreci beklenmedik tazminat yükleri doğurabilir. Mersin’de iş hukuku avukatı olarak hem çalışanlara hem işverenlere hukuki destek veriyorum. İşçi avukatı olarak ücret ve fazla mesai alacakları, kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade, mobbing ve iş kazası uyuşmazlıklarında; işveren tarafında ise iş sözleşmelerinin hazırlanmasında, disiplin ve fesih süreçlerinin hukuka uygun yürütülmesinde çalışıyorum. İş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk, hak düşürücü süreler ve fesih bildiriminin içeriği sonucu belirler; bu nedenle ilk adımın doğru atılması önemlidir.

İş Hukuku Avukatı Hangi Konularda Destek Verir?

• Ödenmeyen ücret, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ve yıllık izin ücreti alacakları
• Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı talepleri
• Geçerli bir nedene dayanmayan fesihlere karşı işe iade davası
• İşçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi
• İşyerinde psikolojik taciz (mobbing) nedeniyle fesih ve tazminat talepleri
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları
• Zorunlu arabuluculuk görüşmelerinde işçi veya işveren vekilliği
• İşverenler için iş sözleşmesi, disiplin ve fesih süreçlerinde danışmanlık

İşçilik Alacakları: Ücret, Fazla Mesai ve Yıllık İzin

Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde zorlayıcı bir neden olmaksızın ödenmeyen işçi, iş görmekten kaçınabilir; koşulları varsa iş sözleşmesini haklı nedenle de feshedebilir. Haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve her saati için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir. Hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmalar da ayrıca ücretlendirilir.

Yıllık ücretli izin, hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar olanlar için on dört günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlar için yirmi günden, on beş yıl ve daha fazla olanlar için yirmi altı günden az olamaz. Kullanılmayan izinlerin ücreti iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenir.

Bu davalarda belirleyici olan ispattır. Bordrolar, banka kayıtları, puantaj ve giriş-çıkış kayıtları, yazışmalar ve tanık anlatımları birlikte değerlendirilir. Ücretin bordroda düşük gösterildiği dosyalarda gerçek ücretin ortaya konması, tüm alacakların hesabını etkiler.

Kıdem ve İhbar Tazminatı

Kıdem tazminatı için işçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması ve sözleşmenin kanunda sayılan bir sebeple sona ermesi gerekir. İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir nedenle feshi, işçinin haklı nedenle feshi, askerlik, yaşlılık aylığı için gereken sigortalılık süresi ve prim gün sayısının doldurulması, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması ve işçinin ölümü bu sebeplerin başında gelir. Tazminat, her tam çalışma yılı için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır ve yasal tavanla sınırlıdır. Ayrıntılar için kıdem tazminatı sayfasına bakabilirsiniz.

Belirsiz süreli sözleşmeyi feshetmek isteyen taraf bildirim sürelerine uymak zorundadır: hizmeti altı aydan az olanlar için iki hafta, altı aydan bir buçuk yıla kadar dört hafta, bir buçuk yıldan üç yıla kadar altı hafta, üç yıldan fazla olanlar için sekiz hafta. Süreye uymayan taraf bu sürelere ait ücret tutarında tazminat öder; bildirim yapmadan ayrılan işçiye karşı işveren de bu talebi ileri sürebilir. Ayrıntılar için ihbar tazminatı sayfasına bakabilirsiniz.

Yaklaşık bir tutar görmek için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir; kesin hesap ise ücretin tüm unsurları belgelerle belirlendikten sonra yapılır.

Haklı ve Geçerli Fesih Arasındaki Fark

Haklı fesih, iş ilişkisinin sürdürülmesini çekilmez kılan durumlarda sözleşmenin bildirim süresi beklenmeden derhal sona erdirilmesidir. İşçi; ücretin ödenmemesi, çalışma koşullarının uygulanmaması, hakaret veya taciz gibi hâllerde, işveren ise devamsızlık, görevi yapmamakta ısrar veya güvenin kötüye kullanılması gibi ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlarda haklı nedenle fesih yapabilir. Bu nedenlere dayanan fesih hakkı, kural olarak olayın öğrenildiği günden itibaren altı iş günü ve her hâlde olayın üzerinden bir yıl geçmekle kullanılamaz.

Geçerli fesih ise iş güvencesi kapsamındaki işçiler bakımından aranır. İşverenin bildirimli feshi, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmalıdır. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı, sebep açık ve kesin biçimde gösterilmeli; işçinin davranışı veya verimiyle ilgili fesihlerden önce savunması alınmalıdır. Bu kurallara uyulmaması, sebep gerçek olsa bile feshi geçersiz kılabilir.

İşe İade Davası

İş güvencesi için işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması, belirsiz süreli sözleşmeyle çalışması ve işveren vekili konumunda olmaması gerekir. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalı, anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür.

Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse işçi, kararın kesinleşmesinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır. İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa dört aydan sekiz aya kadar ücret tutarında iş güvencesi tazminatı öder. Ayrıca işçiye, çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer hakları ödenir. Ayrıntılar için işe iade davası sayfasına bakabilirsiniz.

İşyerinde Mobbing

Mobbing; işçiyi yıldırmak, dışlamak ya da işten ayrılmaya zorlamak amacıyla sistematik ve sürekli biçimde uygulanan psikolojik tacizdir. Sürekli aşağılama, yetkilerin elden alınması, anlamsız görevler verilmesi ve yalnızlaştırma sık görülen örneklerdir. Türk Borçlar Kanunu, işverene işçileri psikolojik ve cinsel tacize karşı koruma yükümlülüğü yükler. Mobbinge maruz kalan işçi sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatını, koşulları varsa manevi tazminatı da talep edebilir. Davranışların süreklilik taşıdığının ispatı için yazışmalar, sağlık raporları ve tanıklar önceden derlenmelidir. Ayrıntılar için mobbing sayfasına bakabilirsiniz.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında riskleri değerlendirmek, gerekli önlemleri almak ve çalışanlarını eğitmekle yükümlüdür; iş kazasını da kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadır. Yaralanan işçi tedavi giderlerini, kazanç kaybını ve manevi zararını; işçinin hayatını kaybetmesi hâlinde yakınları destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talep edebilir. Bu davalar zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir. Ayrıntılar için iş kazası sayfasına bakabilirsiniz.

İşveren Tarafında Hukuki Destek

İş uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü fesihten çok önce atılan adımlarla belirlenir. İş sözleşmelerinin görev tanımı, ücret yapısı, fazla çalışma onayı, gizlilik ve rekabet yasağı gibi hükümlerle açık biçimde hazırlanması, disiplin prosedürünün yazılı hâle getirilmesi ve uyarı, savunma ve tutanak süreçlerinin düzenli yürütülmesi ispatı kolaylaştırır. Rekabet yasağı yazılı yapılmalı, yer, zaman ve iş türü bakımından sınırlandırılmalıdır; süresi özel durumlar dışında iki yılı aşamaz.

Fesih aşamasında nedenin doğru belirlenmesi, bildirimin yazılı ve gerekçeli yapılması ve hak düşürücü sürelere uyulması gerekir. İbraname ise sözleşmenin sona ermesinden en az bir ay sonra, yazılı olarak, alacağın türü ve miktarı belirtilerek ve ödeme banka aracılığıyla eksiksiz yapılarak düzenlendiğinde geçerlidir. Ayrıntılar için işveren hukuki danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Arabuluculuk ve Zamanaşımı

Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ya da işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır; başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabulucu görüşmeleri üç hafta içinde sonuçlandırır, zorunlu hâllerde bu süre en çok bir hafta uzatılabilir. Anlaşma belgesinde yer alan konularda taraflar artık dava açamaz; bu nedenle metin imzadan önce dikkatle incelenmelidir.

Kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşit davranmama tazminatları ile yıllık izin ücreti beş yıllık zamanaşımına tabidir. Ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacaklarında da süre beş yıldır ve her alacak için ayrı işler. Arabulucuya başvuru, süreç sona erinceye kadar zamanaşımını durdurur.

Mersin’de İş Davaları

İş davaları iş mahkemelerinde görülür; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Dava, davalının yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir. Merkez ilçelerdeki işyerleri için dava Mersin’deki iş mahkemelerinde açılır; Tarsus, Erdemli, Silifke, Mut ve Anamur gibi ilçelerde yapılan işler için o ilçenin adliyesi de yetkili olabilir. Arabuluculuk başvurusu, karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro bulunmayan yerlerde ise sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır.

Mersin’de çalışma ilişkileri sektöre göre farklılaşır: Mersin Limanı ve Serbest Bölge çevresindeki lojistik ve depolama işleri, organize sanayi bölgelerindeki üretim tesisleri, tarım ve sera işletmeleri ile turizm ve yazlık bölgelerdeki işletmeler bunların başında gelir. Vardiyalı ve gece çalışmaları, yoğun dönemlerdeki fazla mesai, eksik ücretle sigorta bildirimi, alt işveren ilişkileri ve sezonluk sözleşmeler sık karşılaşılan uyuşmazlık kaynaklarıdır. Başka şehirde yaşayan işçiler ya da merkezi başka ilde bulunan işverenler için süreç vekâletnameyle buradan yürütülebilir. Değerlendirme almak için iletişim sayfası üzerinden bana ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular