Kıdem Tazminatı Avukatı

Kıdem tazminatı, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona eren ve aynı işverende en az bir yıl çalışmış olan işçiye, her tam çalışma yılı için otuz günlük brüt ücreti tutarında ödenen tazminattır. Mersin’de kıdem tazminatı avukatı olarak kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarını arabuluculuk ve dava süreçlerinde takip ediyorum. Aşağıdaki hesaplama aracıyla tazminatınızı hesaplayabilir, ardından hak kazanma şartlarını ve ödenmediğinde izlenecek yolu inceleyebilirsiniz.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı hesabında üç unsur belirleyicidir:

• Hizmet süresi: İşe giriş tarihinden işten çıkış tarihine kadar geçen süre. Her tam yıl için otuz günlük ücret, yıldan artan süreler için ise orantılı tutar ödenir.
• Giydirilmiş brüt ücret: Son brüt ücrete; yemek, yol, ikramiye ve benzeri düzenli olarak ödenen para ve para ile ölçülebilen menfaatler eklenir. Bu nedenle bordrodaki çıplak ücret tek başına esas alınmaz.
• Kıdem tazminatı tavanı: Bir yıllık hizmet için ödenecek tutar, işten çıkış tarihinde geçerli olan tavanı aşamaz. Tavan her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir.

Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez; yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. Hesaplama aracı, işten çıkış tarihinize denk gelen tavanı kendiliğinden uygular ve ihbar tazminatını da birlikte hesaplar.

Kıdem Tazminatına Kimler Hak Kazanır?

Kıdem tazminatı için aynı işverende en az bir yıl çalışılmış olması ve iş sözleşmesinin aşağıdaki hâllerden biriyle sona ermesi gerekir:

• İşveren tarafından, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir nedenle işten çıkarılma
• İşçinin haklı bir nedenle iş sözleşmesini feshetmesi
• Askerlik görevi nedeniyle işten ayrılma
• Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla ayrılma
• Emeklilik için gerekli sigortalılık süresi ile prim gün sayısını (örneğin 15 yıl ve 3600 gün) doldurarak ayrılma
• Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
• İşçinin ölümü; bu durumda tazminat mirasçılara ödenir

Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. İşyerinin devri hâlinde de önceki işverende geçen süreler kıdem hesabında dikkate alınır.

İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Herhangi bir haklı neden olmadan istifa eden işçi kural olarak kıdem tazminatı alamaz. Ancak istifanın arkasında işverenden kaynaklanan haklı bir neden varsa, işçinin feshi haklı fesih sayılır ve kıdem tazminatı talep edilebilir. Uygulamada sık karşılaşılan haklı nedenler şunlardır:

• Ücretin, fazla mesai ücretinin veya diğer işçilik alacaklarının zamanında ya da eksiksiz ödenmemesi
• Sigorta primlerinin eksik veya düşük ücret üzerinden bildirilmesi
• Mobbing, hakaret, taciz veya onur kırıcı davranışlar
• Çalışma koşullarının işçinin rızası olmadan esaslı şekilde ağırlaştırılması
• İşin sağlık veya yaşayış tarzı bakımından tehlikeli olması

Haklı nedenle fesih yapılacaksa bunun yazılı olarak, nedenleri açıkça belirtilerek ve kanunda öngörülen süreler içinde yapılması gerekir. Fesih bildirimindeki ifadeler, ileride açılacak davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Kıdem Tazminatı ile İhbar Tazminatı Arasındaki Fark

Kıdem tazminatı işçinin çalışma süresinin karşılığıdır; ihbar tazminatı ise iş sözleşmesini feshederken bildirim süresine uymayan tarafın ödediği tazminattır. İşveren, işçiyi bildirim süresi tanımadan işten çıkarırsa kıdem tazminatının yanında ihbar tazminatı da öder. Bildirim süresi, çalışma süresine göre iki ile sekiz hafta arasında değişir. Ayrıntılar için ihbar tazminatı sayfasına bakabilirsiniz. Geçersiz bir nedenle işten çıkarılan ve iş güvencesi kapsamındaki işçiler için ayrıca işe iade davası yolu değerlendirilmelidir.

Kıdem Tazminatı Ödenmezse Ne Yapılır?

• Zorunlu arabuluculuk: Kıdem ve ihbar tazminatı talepleriyle dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru, işçinin veya işverenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
• Dava: Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır. Dava sürecinde bordrolar, banka kayıtları, SGK hizmet dökümü ve tanık beyanları incelenir; hesap genellikle bilirkişi tarafından yapılır.
• Faiz: Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde, fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında faiz istenebilir.
• Zamanaşımı: Kıdem ve ihbar tazminatı talepleri, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren beş yıl içinde zamanaşımına uğrar.

İşten ayrılırken imzalatılan ibranameler her zaman geçerli değildir. İbranamenin geçerli olması için fesihten en az bir ay sonra düzenlenmesi, alacağın türü ve miktarının açıkça gösterilmesi ve ödemenin banka aracılığıyla eksiksiz yapılması gerekir. Bu şartları taşımayan bir ibraname, kıdem tazminatı talebine engel olmayabilir.

Mersin’de Kıdem Tazminatı Davası Nasıl Açılır?

Kıdem tazminatı davalarına iş mahkemeleri bakar; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla davayı görür. Dava, davalı işverenin yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılabilir. Bu nedenle Mersin’de veya Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur ve Mut gibi ilçelerde çalışan işçiler davalarını Mersin’deki mahkemelerde açabilir. Dava öncesindeki zorunlu arabuluculuk başvurusu da Mersin’deki arabuluculuk bürolarına yapılır.

İş hukukundaki diğer alacaklar ve işveren danışmanlığı için Mersin iş hukuku avukatı sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kıdem Tazminatınız İçin Değerlendirme Alın

Kıdem ve ihbar tazminatı hesabınızın doğruluğunu, hak kazanma şartlarını ve işverenin ödeme yapmaması hâlinde izlenecek yolu değerlendirmek için iletişim sayfası üzerinden bana ulaşabilirsiniz.